Menstrual Hygiene Day 2020 : मासिक पाळीदरम्यान स्त्रियांना शारीरिक तसंच मानसिक त्रासांचा सामना करावा लागतो. जाणून घेऊया यासंदर्भातील माहिती.

मासिक पाळीशी संबंधित काही समज-गैरसमज अजूनही लोकांमध्ये आहेत. ज्यावर उघडपणे चर्चा होणं अतिशय आवश्यक आहे. दर महिन्यात येणाऱ्या पाळीमुळे स्त्रियांना बऱ्याचदा असामान्य त्रासाचा सामना करावा लागतो. पीरियड्समध्ये प्रत्येक स्त्रीच्या शरीरामध्ये हार्मोन बदल होत असतात. ज्यामुळे काही स्त्रियांना मासिक (Menstrual Hygiene Day 2020) पाळीदरम्यान जास्त रक्तस्त्राव होतो तर काही जणींना तुलनेनं कमी रक्तस्त्राव होतो. पण आवश्यकतेपेक्षाही जास्त रक्तस्त्राव होणे आरोग्याच्या दृष्टीनं चांगले नाही. यातही काही स्त्रियांमध्ये पाळी वेळेत न येण्याची समस्या अधिक प्रमाणात आढळते. पाच ते सात दिवस रक्तस्त्राव सुरू असेल तर तुम्ही डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे. एस्ट्रोजेन आणि प्रोजेस्टेरॉन (Estrogen and Progesterone) या दोन हार्मोनच्या पातळीतील असमतोलामुळे ही परिस्थिती निर्माण होते. या त्रासाकडे दुर्लक्ष केल्यास भविष्यात गंभीर समस्या निर्माण होण्याची शक्यता असते.

साधारणतः मासिक पाळीचे चक्र २८ दिवसांचे असते. पण २८ दिवसांचे हे गणित प्रत्येक महिलेला लागू होतेच असे नाही. कारण हे चक्र प्रत्येक महिलेच्या आरोग्यानुसार अवलंबून असते. काही स्त्रियांचे मासिक पाळीचे चक्र २४ दिवस किंवा ३८ दिवसांचे असते. पण ही बाब आरोग्याच्या दृष्टीकोनातून अजिबात सामान्य नाही. पाळीच्या तारखेपासून एक-दोन दिवस पुढे-मागे होणे, सामान्य बाब आहे. तुमच्या मासिक पाळीचे चक्र अनियमित असल्यास वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.

पीरियड्सदरम्यान होणारा रक्तस्त्राव
मासिक पाळीदरम्यान तीन ते पाच दिवस योनीमार्गातून रक्तस्त्राव (Periods Symptoms In Marathi) होतो. स्त्रियांच्या आरोग्यानुसार हा रक्तस्त्राव कमी तसंच जास्त काळासाठी होऊ शकतो. रक्तस्त्रावाचा स्त्रियांच्या प्रकृतीशी थेट संबंध असतो,यामुळे महिलांनी योग्य ती काळजी घेणे आवश्यक आहे. तज्ज्ञांच्या माहितीनुसार साधारणतः महिलांना पीरियड्सदरम्यान दोन ते तीन चमचे या प्रमाणात रक्तस्त्राव होतो. पण प्रत्येक महिलेतील रक्तस्त्रावाचे प्रमाण वेगळे असते. यामुळे प्रत्येक महिन्यात होणाऱ्या रक्तस्त्रावाचे प्रमाणही बदलत असते. ही अतिशय सामान्य आहे.

पीरियड्समध्ये होतात असे बदल

– पीरियड्सदरम्यान होणारा रक्तस्त्राव सुरुवातीच्या काही वर्षांमध्ये जास्त असू शकतो. पण कालांतरानं यामध्ये बदल होत जातात.

– जसजसे वय वाढत जाते, तसतसे मासिक पाळीमध्ये बदल होत जातात. काही महिलांना रजोनिवृत्ती (मेनोपॉज) च्या काळात जास्त प्रमाणात रक्तस्त्राव होतो.

जास्त प्रमाणात रक्तस्त्राव होण्याची लक्षणे :

– प्रत्येक एक ते दोन तासांनंतर तुम्हाला एक किंवा अधिक पॅड बदलावे लागते

– रक्ताच्या गुठळ्या प्रमाणे किंवा घट्ट स्वरुपात रक्तस्त्राव होणे

– आठ दिवसांहून अधिक दिवस रक्तस्त्राव होणे

यापैकी कोणतेही लक्षण तुमच्यामध्ये आढळल्यास तातडीनं डॉक्टरांशी संपर्क साधावा.

मासिक पाळीच्या चक्राची माहिती ठेवणे आवश्यक आहे?

– मासिक पाळी नियमित असेल तर ओव्युलेट कधी होणार आहे, याची निश्चित माहिती तुम्हाला कळते.

– ज्या महिला गर्भधारणेसाठी प्रयत्न करत आहेत, त्यांना यामुळे जास्त मदत होते.

– जर मासिक पाळी अनियमित असेल तर याबाबत डॉक्टरांना माहिती देणेही तुमच्यासाठी सोयीचे ठरेल. यादरम्यान तुम्हाला कोणकोणत्या स्वरुपात त्रास होतात, हे तुम्ही डॉक्टरांना सहज सांगू शकता.

– पीरियड्समध्ये होणाऱ्या त्रासामुळे कधी-कधी तुम्ही शाळा किंवा ऑफिसमध्ये न जाण्याचा निर्णय घेता. ही लक्षणे तुम्ही नीट लक्षात ठेवून डॉक्टरांना सांगितली तर तुम्हाला योग्य ते औषधोपचार मिळू शकतील.

– या सर्व लक्षणांकडे दुर्लक्ष करण्याची चूक करू नका. वेळीच उपचार करा.

किती वेळानंतर बदलावे पॅड?

– आपल्या त्वचेच्या संपर्कात पॅड अधिक काळ राहणार नाही, याची काळजी घ्यावी. बहुतांश महिला काही तासांनंतर लगेच पॅड बदलतात. जे आरोग्याच्या दृष्टीनं चांगले आहे. पण काही स्त्रिया पॅड बदलण्यासाठी कंटाळा देखील करतात.

– जर तुम्ही टॅम्पॉनचा वापर करत आहात तर आठ तासांपेक्षा अधिक काळ याचा वापर करू नये. याचा अधिक प्रमाणात वापर केल्यास टॉक्सिक शॉक सिंड्रोम (TSS) होण्याची भीती अधिक असते.

– पीरियड्समध्ये आपले अंतर्वस्त्र देखील बदलावे. स्त्रियांचा योनीमार्ग हा अतिशय महत्त्वाचा आणि नाजूक भाग असतो. त्यामुळे मासिक पाळीदरम्यान स्वच्छता पाळणं गरजेचं आहे.

– चार तासांनंतर पॅड बदलणं आवश्यक आहे. अन्यथा यामुळे गंभीर स्वरुपात संसर्ग होण्याची शक्यता असते.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here